شیمی مارت یکی از بزرگترین تامین کننده ها و واردکنندگان مواد شیمیایی در ایران می باشد این شرکت مواد شیمیایی صنایع مختلف ازجمله غذایی، صنعتی، دارویی، آبکاری، آرایشی و بهداشتی، شوینده، رنگ و رزین، لاستیک سازی، کودها و مواد شیمیایی تصفیه آب را برای تولیدکنندگان محترم با بهترین قیمت و بالاترین کیفیت فراهم می کند.
برای خرید مواد شیمیایی صنایع مختلف با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
انواع و دسته بندی مواد شیمیایی
دسته بندی های مواد شیمیایی بر اساس معیار های مختلفی انجام می شود و شناخت این دسته بندی ها به ما در انتخاب صحیح محصول کمک میکند. درک این طبقه بندی ها برای انتخاب محصول مناسب ضروری است.
دسته بندی بر اساس ساختار مولکولی:
مواد شیمیایی ابتدا بر اساس وجود یا عدم وجود اتم کربن در ساختارشان تقسیم می شوند. ترکیبات آلی شامل اتم کربن بوده و اغلب منشأ طبیعی دارند یا از نفت مشتق می شوند. این گروه شامل هیدروکربن ها، الکل ها، اسید های کربوکسیلیک و پلیمر ها می شود. در مقابل، ترکیبات معدنی فاقد اتم کربن (یا دارای کربن در فرم خاص) هستند و شامل اسید های معدنی، باز ها، نمک ها و اکسید های فلزی می باشند.
دسته بندی بر اساس درجه خلوص:
دسته بندی بر اساس درجه خلوص مواد شیمیایی یکی از مهم ترین عوامل در انتخاب محصول است. مواد با گرید صنعتی معمولاً خلوص 90 تا 99 درصد دارند و برای مصارف عمومی صنعتی مناسب هستند. گرید آزمایشگاهی با خلوص 95 تا 99/9 درصد برای کارهای تحقیقاتی عمومی به کار می رود. گرید تحلیلی (ACS) مطابق استاندارد های انجمن شیمی آمریکا بوده و خلوص آن معمولاً بالای 99/5 درصد است. برای کارهای حساس مانند کروماتوگرافی یا طیف سنجی، از گرید HPLC یا GC استفاده می شود که دارای کم ترین میزان ناخالصی هستند.
دسته بندی بر اساس حالت فیزیکی:
مواد شیمیایی می توانند به صورت جامد، مایع یا گاز باشند. مواد جامد ممکن است به شکل پودر، کریستال، گرانول یا توده ای باشند. مواد مایع از نظر ویسکوزیته متفاوت هستند و مواد گازی در سیلندر های تحت فشار نگهداری می شوند.
مواد شیمیایی آزمایشگاه
مواد شیمیایی آزمایشگاهی به موادی گفته می شود که در آزمایشگاه های تحقیقاتی، کنترل کیفیت، آموزشی و پزشکی استفاده می شوند. این مواد دارای درجه خلوص بالا و مشخصات دقیق هستند.
انواع مواد شیمیایی آزمایشگاهی پرکاربرد:
اسید ها و باز ها از پرکاربرد ترین مواد در آزمایشگاه هستند. اسید سولفوریک، اسید کلریدریک، اسید نیتریک، سود سوزآور و آمونیاک از مهم ترین آن ها می باشند. حلال های آلی نیز در اکثر آزمایشگاه ها وجود دارند که شامل استون، متانول، اتانول، دی کلرومتان و هگزان می شوند. نمک ها و بافر ها برای تهیه محلول های استاندارد و تنظیم pH استفاده می شوند.
معیار های انتخاب مواد آزمایشگاهی:
هنگام خرید مواد شیمیایی آزمایشگاهی باید به چندین فاکتور مهم توجه کرد. تاریخ انقضای محصول یکی از این فاکتور ها است زیرا برخی مواد با گذشت زمان تجزیه می شوند. درجه خلوص باید متناسب با نوع آزمایش انتخاب شود زیرا برای بعضی کار ها گرید تحلیلی ضروری است در حالی که برای برخی دیگر گرید آزمایشگاهی کفایت میکند. بسته بندی مناسب نیز مهم است زیرا بعضی مواد به نور، رطوبت یا هوا حساس هستند.
گواهیهای کیفیت:
مواد شیمیایی با کیفیت بالا معمولاً همراه با گواهی آنالیز (COA) ارائه می شوند. این گواهی مشخصات دقیق ماده از جمله درصد خلوص، میزان ناخالصی ها، نقطه ذوب یا جوش، چگالی و سایر پارامتر های فیزیکی و شیمیایی را ارائه می دهد. برای مواد بسیار خالص، گواهی مطابقت با استانداردهای USP (فارماکوپه آمریکا) یا EP (فارماکوپه اروپا) نیز ارائه می شود.
برای خرید مواد شیمیایی آزمایشگاه با کیفیت بالا با کارشناسان فروش ما تماس بگیرید.
مواد شیمیایی صنعتی
مواد شیمیایی صنعتی در مقیاس بزرگ تولید شده و در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. این مواد معمولاً دارای خلوص پایین تر و قیمت کم تری نسبت به مواد آزمایشگاهی هستند.
کاربرد های اصلی مواد شیمیایی صنعتی:
در صنعت پتروشیمی از مواد شیمیایی برای تولید پلیمر ها، حلال ها و مواد اولیه استفاده می شود. صنایع رنگ و رزین از پیگمنت ها، حلال ها و رزین ها استفاده می کنند. صنایع متالورژی از اسید ها برای پالایش فلزات و از مواد شیمیایی برای آبکاری استفاده می نمایند. صنایع نساجی از رنگ ها، تثبیتکننده ها و مواد کمکی استفاده می کنند.
انواع مواد شیمیایی صنعتی پر مصرف:
کاتالیزورها موادی هستند که سرعت واکنش های شیمیایی را افزایش می دهند بدون اینکه خود مصرف شوند. مواد اولیه پلیمر ها شامل مونومرهایی مانند اتیلن، پروپیلن و وینیل کلراید می باشند. افزودنی های صنعتی شامل آنتی اکسیدان ها، پایدارکننده های نور و حرارت، نرمکننده ها و روانکننده ها هستند. مواد شیمیایی تصفیه آب مانند کوالانها، ضد خوردگی ها و ضد عفونیکننده ها نیز از جمله مواد پر مصرف هستند.
ملاحظات خرید مواد صنعتی:
هنگام خرید مواد شیمیایی صنعتی باید به مقیاس خرید توجه کرد زیرا معمولاً خرید عمده قیمت به مراتب پایینتری دارد. استاندارد های کیفی مورد نیاز صنعت باید مشخص باشد زیرا برای برخی مصارف استاندارد های خاصی لازم است. روش حمل و نقل نیز مهم است زیرا برخی مواد خطرناک نیازمند شرایط حمل ویژه هستند. همچنین باید از تأمین پایدار مواد اطمینان حاصل کرد تا خط تولید با مشکل مواجه نشود.
خرید و فروش مواد شیمیایی صنعتی
حلالها و مواد شیمیایی شوینده
حلال ها موادی هستند که سایر مواد را در خود حل میکنند و در صنایع مختلف کاربرد گسترده ای دارند. مواد شوینده نیز ترکیباتی هستند که برای پاک کنندگی استفاده می شوند.
انواع حلال های شیمیایی:
حلال های آلی قطبی مانند استون، متانول و اتانول برای حل کردن بسیاری از ترکیبات آلی استفاده می شوند. حلال های آلی غیر قطبی مانند هگزان، تولوئن و زایلن برای حل کردن روغن ها و چربی ها مناسب هستند. حلال های کلردار مانند تری کلرواتیلن و پرکلرواتیلن در خشک شویی و چربی زدایی کاربرد دارند. حلال های اکسیژنه مانند MEK (متیل اتیل کتون) و بوتیل استات نیز در صنایع رنگ و رزین استفاده می شوند.
مواد شوینده و پاک کننده:
سورفکتانت ها (مواد فعال سطحی) جزء اصلی مواد شوینده هستند که شامل آنیونی (مانند سدیم لوریل اتر سولفات)، کاتیونی (مانند بنزالکونیوم کلرید)، غیر یونی (مانند آلکیل پلی گلوکوزید) و آمفوتریک می شوند. کمک شوینده ها مانند سدیم تری پلی فسفات و زئولیت ها سختی آب را کاهش می دهند. آنزیم ها مانند پروتئاز، آمیلاز و لیپاز لکه های پروتئینی، نشاسته ای و چربی را تجزیه میکنند. سفیدکننده ها و روشنکننده ها نیز مانند پر کربنات سدیم و سفیدکننده های نوری برای از بین بردن لکه ها استفاده می شوند.
ملاحظات ایمنی در استفاده از حلال ها:
بسیاری از حلال ها قابل اشتعال هستند و باید دور از منابع حرارتی نگهداری شوند. برخی حلال ها سمی بوده و استنشاق بخارات آنها خطرناک است، لذا استفاده در فضای باز یا با تهویه مناسب ضروری است. تماس پوستی با برخی حلال ها باعث خشکی، حساسیت یا جذب پوستی می شود. دفع صحیح ضایعات حلال ها نیز به دلیل خطرات زیست محیطی اهمیت زیادی دارد.
کاربرد های تخصصی حلال ها:
در صنعت رنگ و پوشش، حلال ها برای تنظیم ویسکوزیته و کمک به پخش رنگ استفاده می شوند. در صنعت چاپ، حلالها در مرکب های چاپ کاربرد دارند. در صنعت داروسازی، حلال ها برای استخراج و خالص سازی مواد مؤثره استفاده می شوند. در آزمایشگاه ها، حلال ها برای انجام واکنش های شیمیایی و استخراج ترکیبات به کار می روند.
مواد شیمیایی آرایشی و بهداشتی:
مواد شیمیایی آرایشی و بهداشتی ترکیباتی همچون امولسیونکنندهها، نگهدارندهها، عطرها و رنگدانهها می باشند این مواد عمدتا در محصولات مراقبت از پوست، مو و آرایشی و بهداشتی کاربرد دارند. فرمولاسیون این مواد باید ایمن و غیرسمی و متناسب برای پوست و مو باشند تا منجر به تحریک یا حساسیت نشود. در تولید و ترکیب این مواد استانداردهای دقیق جهانی (مانند FDA و اتحادیه اروپا نظارت دارند.
مواد شیمیایی تصفیه آب:
این مواد ترکیباتی همچون ضدعفونیکنندهها (مانند کلر، ازن)، منعقدکنندهها (مانند آلوم)، و تنظیمکنندههای pH هستند که برای حذف آلایندهها، باکتریها و ناخالصیها از آب استفاده میشوند. هدف اصلی تأمین آب آشامیدنی سالم و جلوگیری از شیوع بیماریهای ناقل از آب است. دوز و کاربرد این مواد باید دقیق کنترل شود تا باقیمانده شیمیایی مضر در آب ایجاد نکند.
خرید و راهنمای مواد شیمیایی تصفیه آب
مواد شیمیایی رنگ و رزین:
مواد شیمیایی رنگ و رزین عمدتاً شامل دو جزء اصلی رزین (چسب یا بایندر) و رنگدانه هستند. رزین ها که اغلب از انواع پلیمر های مصنوعی مانند آلکید، اپوکسی، پلییورتان یا آکریلیک تشکیل می شوند، وظیفه ایجاد فیلم چسبنده، محافظت از سطح و چسبندگی رنگ را بر عهده دارند.
رنگدانه ها (مانند دیاکسید تیتانیوم برای سفیدی یا اکسید های آهن برای رنگ های معدنی) علاوه بر ایجاد رنگ و پوشش، به مقاومت در برابر عوامل محیطی کمک می کنند. از حلال ها (مانند آب یا ترکیبات آلی) برای تنظیم غلظت و از افزودنی ها (مانند خشک کننده ها، ضدکف ها و پایدار کننده ها) برای بهبود خواصی مانند زمان خشک شدن، انعطاف پذیری و دوام استفاده می شود. پیشرفت در این حوزه به سمت فرمولاسیون های کم بو و بدون حلال آلی (مانند رنگ های پایه آب) برای کاهش اثرات زیست محیطی و حفظ کارایی استفاده می شود.
مواد شیمیایی آبکاری:
مواد شیمیایی آبکاری شامل محلول الکترولیت حاوی یون های فلزی مورد نظر (مانند نمک های نیکل، کروم، روی یا طلا) برای تشکیل پوشش است. اسید ها و باز ها (مانند اسید سولفوریک یا سیانید ها در برخی آبکاری های قدیمی) برای تنظیم pH و هدایت الکتریکی محلول به کار می روند. افزودنی های آلی (مانند روشن کننده ها، یکنواخت کننده ها و نرم کننده ها) برای بهبود ظاهر، صافی و خواص مکانیکی لایه رسوب استفاده می شوند. همچنین از مواد پاک کننده و چربی گیر قلیایی یا اسیدی برای آماده سازی سطح قبل از آبکاری، و از مواد ضد خوردگی و پسیو کننده (مانند کرومات ها) برای افزایش مقاومت لایه نهایی استفاده می شود. امروزه تمایل به جایگزینی مواد کم خطر تر و دوست دار محیط زیست (مانند الکترولیت های عاری از سیانید) در این صنعت در حال گسترش است.
مواد شیمیایی لاستیک سازی
مواد شیمیایی تشکیل دهنده و اصلاح کننده لاستیک طیف گسترده ای دارند:
الاستومر های پایه: اصلی ترین جزء هستند که خود شامل لاستیک های طبیعی (پلی ایزوپرن) و لاستیک های مصنوعی متنوعی مانند استایرن بوتادین رابر (SBR), نیتریل رابر (NBR), بوتیل رابر (IIR) و لاستیک سیلیکونی می شوند.
مواد پرکننده: برای بهبود خواص مکانیکی و کاهش هزینه به کار می روند. مهم ترین آن ها کربن سیاه (برای استحکام و مقاومت سایشی) و سیلیس (به ویژه در تایر های سبز) است.
عوامل ولکانیزه (سخت کننده): عمده ترین آن گوگرد است که با ایجاد اتصالات عرضی (پیوند های سولفیدی) بین زنجیر های پلیمری، لاستیک خام را به ماده ای لاستیک، بادوام و مقاوم در برابر دما تبدیل می کند.
شتاب دهنده ها، فعال کننده ها و محافظت کننده ها: ترکیبات آلی (مانند مرکاپتو بنزو تیازول) برای تسریع ولکا نیز اسیون، اکسید روی به عنوان فعال کننده، و آنتی اکسیدان ها آنتی اُزونان ها برای جلوگیری از تخریب نوری و اکسیداسیون استفاده می شوند.
نرم کننده ها روغن های فرآیند: مانند روغن های نفتی یا استر های آلی برای بهبود انعطاف پذیری، کاهش ویسکوزیته در حین فرآوری و سهولت اختلاط مواد به کار می روند.
مواد شیمیایی دارویی
مواد اولیه دارویی (API) ترکیبات شیمیایی فعالی هستند که اثرات درمانی داروها را ایجاد میکنند. این مواد باید از بالاترین استاندارد های کیفی برخوردار باشند.
انواع مواد اولیه دارویی:
آنتی بیوتیک ها مانند آموکسی سیلین، سفالکسین و آزیترومایسین برای مبارزه با عفونت های باکتریایی استفاده می شوند. دارو های قلبی-عروقی شامل آتورواستاتین، انالاپریل، متوپرولول و والسارتان می باشند. دارو های سیستم عصبی مانند فلوکستین، کلونازپام و کاربامازپین نیز از جمله مواد پرکاربرد هستند. ویتامین ها و مواد معدنی شامل ویتامین C، ویتامین B کمپلکس، کلسیم و آهن می باشند.
مواد کمکی دارویی:
این مواد فاقد اثر درمانی هستند اما در ساخت داروها ضروری میباشند. پرکنندهها مانند لاکتوز، میکروکریستالین سلولز و کلسیم فسفات برای ایجاد حجم لازم به کار میروند. چسبانندهها مانند پویدون، هیدروکسی پروپیل متیل سلولز و ژلاتین به قرصها استحکام میدهند. روانکنندهها مانند استئارات منیزیم و سیلیکون دیاکسید از چسبیدن مواد به دستگاهها جلوگیری میکنند. تجزیهکنندهها مانند کروسکارملوز سدیم و نشاسته کمک میکنند قرص در بدن سریعتر تجزیه شود.
استاندارد های مواد دارویی:
مواد اولیه دارویی باید مطابق استاندارد های دقیق تولید شوند. سیستم GMP (شرایط خوب تولید) تضمین می کند که داروها به طور مداوم و کنترل شده تولید می شوند. استاندارد های فارماکوپه ای مانند USP (آمریکا)، EP (اروپا) و JP (ژاپن) مشخصات دقیق مواد را تعیین میکنند. گواهی های COA (گواهی آنالیز) و COC (گواهی انطباق) نیز برای هر محموله صادر می شوند.
برای خرید مواد اولیه دارویی با کیفیت و مطابق با استاندارد های دقیق با کارشناسان فروش ما تماس بگیرید.
مواد شیمیایی غذایی و افزودنی ها
مواد شیمایی غذایی و افزودنی ها به مواردی گفته می شود که مواد غذایی به آن ها یا ظاهر مواد غذایی به آنها اضافه میشوند. این مواد باید کاملاً ایمن و مطابق با استاندارد های بهداشتی باشند.
انواع افزودنی های غذایی مجاز:
نگهدارنده ها مانند سوربات پتاسیم، بنزوات سدیم و نیتریت سدیم از فساد مواد غذایی جلوگیری می کنند. آنتی اکسیدان ها مانند BHA، BHT و توکوفرول از اکسیداسیون چربی ها و روغن ها جلوگیری می نمایند. رنگ های خوراکی شامل رنگ های طبیعی (مانند کارمین و کلروفیل) و رنگ های مصنوعی (مانند تارتازین و آلورا رد) می باشند. شیرین کننده ها مانند آسپارتام، سوکرالوز، استویا و ساکارین نیز از جمله افزودنی های پرکاربرد هستند.
مواد اولیه صنایع غذایی:
اسید های خوراکی مانند سیتریک اسید، مالیک اسید و تارتاریک اسید برای تنظیم اسیدیته و ایجاد طعم ترش به کار میروند. امولسیفایرها مانند لسیتین، مونو و دیگلیسیریدها و پلی سوربات ۸۰ به مخلوط شدن روغن و آب کمک می کنند. عوامل غلیظ کننده و ژل کننده مانند پکتین، آگار آگار، ژلاتین و صمغ زانتان بافت غذا را بهبود می بخشند. طعم دهنده ها و اسانس ها نیز برای ایجاد یا تقویت عطر و طعم استفاده می شوند.
ملاحظات ایمنی و قانونی:
کلیه افزودنی های غذایی باید دارای مجوز از سازمان غذا و دارو باشند. مقادیر مجاز مصرف (ADI) که توسط سازمان های بین المللی تعیین شده باید رعایت شوند. برچسبگذاری صحیح با ذکر نام و شماره E (در سیستم اروپایی) یا INS (در سیستم بینالمللی) ضروری است. مواد باید در دسته GRAS (عموماً ایمن شناخته شده) قرار داشته باشند یا برای مصرف انسان ایمن تشخیص داده شده باشند.
مواد شیمیایی اسانس و آنزیم ها:
اسانس ها و آنزیم ها هر دو از مواد شیمیایی مهم و طبیعی با کاربرد های گسترده در صنایع مختلف هستند:
اسانس ها (عطریات):
ترکیبات فرار و معطر هستند که معمولاً از گیاهان (گل ها، برگ ها، پوست، چوب) استخراج می شوند. از ترپن ها (مانند لیمونن)، ترپنوئید ها، آلدئید ها و استر ها تشکیل شده اند. کاربرد اصلی آن ها در صنایع عطر سازی، آرایشی بهداشتی، غذایی (طعم دهنده) و دارویی است. اسانس ها اغلب خاصیت ضد میکروبی و آرامش بخشی نیز دارند.
آنزیم ها:
کاتالیزور های زیستی (بیوکاتالیست) از جنس پروتئین هستند که سرعت واکنش های شیمیایی خاصی را در موجودات زنده به طور چشم گیری افزایش می دهند. مانند آمیلاز (تجزیه نشاسته)، پروتئاز (تجزیه پروتئین) و لیپاز (تجزیه چربی). کاربرد های صنعتی آن ها بسیار وسیع است و در صنایع غذایی (پنیر سازی، نوشیدنی ها)، شوینده ها (حذف لکه های پروتئینی و چربی)، داروسازی و تولید سوخت های زیستی مورد استفاده قرار می گیرند. امروزه آنزیم ها به عنوان جایگزین های سبز و دوست دار محیط زیست برای بسیاری از کاتالیزور های شیمیایی سنتی شناخته می شود.
مواد شیمیایی کود و کشاورزی
مواد شیمیایی کشاورزی به موادی گفته میشود که برای افزایش تولید، محافظت از گیاهان و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی استفاده می شوند.
کود های شیمیایی:
کود های نیتروژنه مانند اوره، نیترات آمونیوم و سولفات آمونیوم برای رشد رویشی گیاهان ضروری هستند. کود های فسفاته مانند سوپر فسفات تریپل و مونو آمونیوم فسفات برای رشد ریشه و تولید میوه مهم می باشند. کود های پتاسه مانند پتاسیم کلرید و پتاسیم سولفات برای کیفیت میوه و مقاومت به بیماریها لازم هستند. کود های مرکب (NPK) نیز ترکیبی از این سه عنصر اصلی را با نسبت های مختلف ارائه می دهند.
آفت کش ها:
حشره کش ها مانند ایمیداکلوپرید، دلتامترین و مالاتیون برای کنترل حشرات مضر به کار می روند. قارچکش ها مانند مانکوزب، کار بندازیم و تبوکونازول از بیماری های قارچی جلوگیری می کنند. علف کش ها مانند گلیفوزات، پاراکوات و توفوردی علف های هرز را کنترل می نمایند. کنه کش ها نیز مانند آبامکتین و هگزتیازوکس برای مبارزه با کنه ها استفاده می شوند.
تنظیم کننده های رشد گیاهی:
جیبرلین ها برای تحریک رشد ساقه و بزرگ شدن میوه استفاده می شوند. اکسین ها مانند IBA و NAA برای ریشه زایی قلمه ها کاربرد دارند. سیتوکنین ها تقسیم سلولی را تحریک کرده و پیری گیاه را به تأخیر می اندازند. اتیلن نیز برای رسیدن میوه ها و ریزش برگ ها استفاده می شود.
راهنمای کودهای کشاورزی ارگانیک و خرید
ملاحظات ایمنی در استفاده از مواد کشاورزی:
دوره کارنس (فاصله زمانی بین آخرین سمپاشی و برداشت محصول) باید کاملاً رعایت شود. استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE) مانند دستکش، ماسک و لباس مناسب ضروری است. دوز توصیه شده توسط کارخانه سازنده نباید بیشتر شود. نگهداری صحیح سموم در مکان مناسب، دور از دسترس کودکان و جدا از مواد غذایی الزامی است.
مواد شیمیایی ساختمانی
مواد شیمیایی ساختمانی به موادی گفته می شود که در صنعت ساخت و ساز برای بهبود خواص مصالح، افزایش دوام و تسهیل فرآیند های ساخت استفاده می شوند.
افزودنیهای بتن:
روان کننده ها و فوق روان کننده ها کارایی بتن تازه را افزایش داده و نیاز به آب را کاهش می دهند. کندگیر کننده ها و زودگیر کننده ها زمان گیرش بتن را به ترتیب افزایش یا کاهش میدهند. ضد یخ ها از یخ زدن بتن در دمای زیر صفر جلوگیری می کنند. عوامل حباب زا نیز با ایجاد حباب های ریز هوا، مقاومت بتن در برابر چرخه های ذوب و انجماد را افزایش می دهند.
مواد آب بندی و عایق:
سیلانت های سیلیکونی برای درزگیری اتصالات در برابر آب و هوا استفاده می شوند. پوشش های ضد آب بر پایه سیمان، پلی یورتان یا آکریلیک برای سطوح مختلف به کار میروند. عایق های رطوبتی به صورت پیش ساخته یا مایع ارائه می شوند. مواد ترمیم کننده بتن نیز برای تعمیر ترک ها و آسیب های بتن استفاده میگردند.
چسب ها و اتصالدهنده ها:
چسب اپوکسی برای اتصال قطعات بتنی، سنگ و فلز با مقاومت بالا استفاده می شود. چسب سیمان پلیمری برای نصب کاشی و سرامیک کاربرد دارد. چسبهای پلی یورتان نیز برای اتصال مواد مختلف با انعطاف پذیری مناسب به کار می روند. میخ و پیچ شیمیایی نیز برای اتصال در مصالح بنایی استفاده می شوند.
محافظ ها و پوشش های سطحی:
ضد زنگ ها برای محافظت از فلزات در برابر خوردگی استفاده می شوند. پوشش های ضد حریق زمان مقاومت سازه در برابر آتش را افزایش می دهند. پوشش های ضد جلبک و قارچ از رشد میکروارگانیسم ها روی سطوح جلوگیری میکنند. مواد پاک کننده و رسوب زدا نیز برای تمیز کردن نما و سطوح مختلف استفاده می گردند.
ایمنی و نگهداری مواد شیمیایی
رعایت اصول ایمنی در کار با مواد شیمیایی از اهمیت حیاتی برخوردار است. آشنایی با خطرات مواد و روش های صحیح نگهداری و استفاده از آنها می تواند از بروز حوادث ناگوار جلوگیری کند.
طبقه بندی بر اساس خطرات و ایمنی:
سیستم GHS (سیستم هماهنگ جهانی طبقه بندی و برچسب گذاری مواد شیمیایی) مواد را بر اساس خطراتشان طبقهبندی می کند. این طبقه بندی شامل مواد قابل اشتعال، مواد سمی، مواد خورنده، مواد اکسید کننده، مواد خطرناک برای محیط زیست و سایر دسته ها می شود.
طبقه بندی خطرات مواد شیمیایی:
مواد قابل اشتعال و قابل احتراق به موادی گفته میشود که در مجاورت هوا و در دمای مشخصی مشتعل می شوند. مواد سمی موادی هستند که حتی در مقادیر کم میتوانند آسیب های جدی به سلامتی وارد کنند. مواد خورنده باعث تخریب بافت های زنده یا مواد دیگر می شوند. مواد اکسید کننده با آزاد کردن اکسیژن باعث تسریع احتراق سایر مواد می گردند. مواد خطرناک برای محیط زیست نیز به موادی گفته میشود که برای اکوسیستم های آبی یا خاکی مضر هستند.
برچسب گذاری و علائم ایمنی:
سیستم GHS (سیستم هماهنگ جهانی طبقهبندی و برچسبگذاری مواد شیمیایی) استانداردی بینالمللی برای برچسبگذاری مواد خطرناک است. در این سیستم از علائم تصویری (پیکتوگرام) برای نشان دادن نوع خطر استفاده میشود. کلمات نشانهای مانند “خطر” یا “احتیاط” سطح خطر را مشخص میکنند. عبارات خطر (H-phrases) و عبارات احتیاط (P-phrases) نیز اطلاعات تکمیلی ارائه میدهند.
اصول نگهداری مواد شیمیایی:
مواد شیمیایی باید بر اساس سازگاری شیمیایی دستهبندی و نگهداری شوند. مواد ناسازگار (مانند اسیدها و بازهای قوی، اکسیدکنندهها و مواد قابل احتراق) نباید در مجاورت یکدیگر قرار گیرند.
شرایط محیطی مناسب (دما، رطوبت، نور) باید برای هر ماده فراهم شود. ظروف نگهداری باید مناسب بوده و به طور منظم از نظر سلامت بررسی شوند. سیستمهای تهویه مناسب نیز در انبارهای مواد شیمیایی ضروری است.
تجهیزات حفاظت فردی:
دستکشهای مناسب بر اساس نوع ماده شیمیایی (نیتریل، لاتکس، وایتون و…) انتخاب میشوند.
محافظ چشم (عینک ایمنی، شیلد صورت) از چشمها در برابر پاشش مواد محافظت میکند.
روپوش آزمایشگاهی یا لباس کار مناسب نیز باید استفاده شود. ماسک تنفسی نیز برای مواد سمی یا فرار ضروری است.
آموزش و آمادگی در مواقع اضطراری:
پرسنل باید با خطرات مواد شیمیایی که با آنها کار میکنند آشنا باشند.
برنامههای واکنش در شرایط اضطراری (نشت، آتشسوزی، تماس با مواد) باید تدوین و تمرین شوند
. تجهیزات اطفاء حریق مناسب باید در دسترس باشد. کمکهای اولیه شیمیایی نیز باید در محل موجود باشد.
نحوه خرید و قیمت گذاری
خرید مواد شیمیایی نیازمند توجه به فاکتور های مختلفی است تا بهترین کیفیت با مناسب ترین قیمت به دست آید. درک عوامل مؤثر بر قیمت و روشهای خرید میتواند به صرفهجویی قابل توجهی منجر شود.
عوامل مؤثر بر قیمت مواد شیمیایی:
درجه خلوص یکی از اصلیترین عوامل تعیین کننده قیمت است؛ هرچه خلوص بالاتر باشد، قیمت نیز افزایش مییابد.
برند تولیدکننده نیز تأثیر بسزایی دارد؛ برندهای معروف جهانی معمولاً قیمت بالاتری دارند.
حجم خرید نیز مهم است؛ خرید عمده معمولاً قیمت واحد پایینتری دارد.
بستهبندی (ظرف شیشهای، پلاستیکی، فلزی یا حلب) نیز بر قیمت تأثیر میگذارد.
هزینه حمل و نقل، خصوصاً برای مواد خطرناک یا حجیم، بخش قابل توجهی از هزینه نهایی را تشکیل میدهد.
روش های خرید مواد شیمیایی:
خرید مستقیم از تولیدکننده معمولاً قیمت مناسبتری دارد اما نیازمند حداقل حجم خرید است.
خرید از توزیعکنندگان معتبر امکان خرید مقادیر کمتر با قیمت منطقی را فراهم میکند.
خرید از نمایندگیهای رسمی برندهای خارجی اطمینان از اصالت کالا را افزایش میدهد.
خرید آنلاین نیز امروزه رواج یافته اما باید از اعتبار فروشنده اطمینان حاصل کرد.
نکات مهم هنگام خرید:
درخواست نمونه قبل از خرید عمده میتواند از بروز مشکلات کیفی جلوگیری کند.
بررسی گواهیهای کیفیت (COA) و تاریخ تولید/انقضا ضروری است.
اطمینان از شرایط نگهداری و حمل مناسب مخصوصاً برای مواد حساس مهم است.
مقایسه قیمت از چند منبع مختلف میتواند به تصمیم گیری بهتر کمک کند.
سفارش گذاری و تحویل:
تأمین کنندگان معتبر معمولاً شرایط پرداخت مختلفی ارائه میدهند.
زمان تحویل باید مشخص و متناسب با نیاز خریدار باشد.
بیمه محموله مخصوصاً برای مواد گرانقیمت یا خطرناک توصیه میشود.
شرایط پس از فروش و پشتیبانی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
راهنمای انتخاب تأمین کننده:
سابقه و تجربه تأمینکننده در زمینه مواد شیمیایی مهم است.
داشتن مجوزهای لازم از مراجع ذیصلاح ضروری میباشد.
تنوع محصولات نشاندهنده توانایی تأمینکننده است.
داشتن انبار مناسب با شرایط استاندارد نگهداری مواد شیمیایی نیز از اهمیت برخوردار است.
خدمات پس از فروش و پشتیبانی فنی نیز از معیارهای انتخاب میباشد.
برندهای معتبر جهانی
انتخاب برند مناسب برای مواد شیمیایی میتواند تضمین کننده کیفیت و قابلیت اطمینان محصول باشد. برندهای معروف جهانی استانداردهای دقیقتری در تولید رعایت میکنند.
برند های مواد شیمیایی آزمایشگاهی:
شرکت Merck آلمان یکی از معتبرترین تولید کنندگان مواد شیمیایی آزمایشگاهی در جهان است.
شرکت Sigma-Aldrich آمریکا نیز که اکنون بخشی از Merck است، طیف وسیعی از مواد شیمیایی را تولید می کند.
شرکت Fisher Scientific آمریکا نیز از تولیدکنندگان بزرگ مواد آزمایشگاهی است.
شرکت Honeywell آمریکا نیز در تولید حلالهای با خلوص بالا شهرت دارد.
برند های مواد شیمیایی صنعتی:
شرکت BASF آلمان بزرگترین تولیدکننده مواد شیمیایی در جهان است.
شرکت Dow Chemical آمریکا نیز در زمینه مواد شیمیایی پایه و پلیمرها فعالیت گستردهای دارد.
شرکت DuPont آمریکا در زمینه مواد شیمیایی تخصصی و پیشرفته فعالیت میکند.
شرکت Shell هلند-انگلیس نیز در زمینه مواد شیمیایی پایه پتروشیمی فعال است.
برند های مواد اولیه دارویی:
شرکت Pfizer آمریکا یکی از بزرگترین تولیدکنندگان مواد اولیه دارویی است.
شرکت Novartis سوئیس نیز در این زمینه فعال است.
شرکت Roche سوئیس در تولید مواد اولیه داروهای تخصصی شهرت دارد.
شرکت Teva اسرائیل نیز از بزرگترین تولیدکنندگان جنریک در جهان است.
برند های مواد شیمیایی کشاورزی:
شرکت Bayer آلمان پس از خرید Monsanto به یکی از بزرگترین شرکتهای کشاورزی جهان تبدیل شده است.
شرکت Syngenta سوئیس نیز در زمینه بذر و آفتکشها فعال است.
شرکت Corteva آمریکا نیز در زمینه محصولات کشاورزی فعالیت میکند.
شرکت BASF نیز علاوه بر مواد شیمیایی عمومی، در بخش کشاورزی نیز فعال است.
برند های داخلی معتبر:
در ایران نیز شرکتهای متعددی در زمینه تولید مواد شیمیایی فعال هستند.
شرکت صنایع شیمیایی ایران (شکسا) از تولیدکنندگان قدیمی مواد شیمیایی است.
شرکت پتروشیمی شیراز نیز محصولات متنوعی تولید می کند.
شرکت داروسازی عبیدی و شرکت داروسازی سبحان از تولیدکنندگان مواد اولیه دارویی هستند.
شرکت شیمیایی بندر امام نیز از تولیدکنندگان مواد شیمیایی پایه است.
نکات انتخاب برند مناسب:
تناسب برند با کاربرد مورد نظر مهم است؛ برخی برندها در زمینه های تخصصی شهرت بیشتری دارند. بودجه پروژه نیز تعیین کننده است؛ برند های معروف جهانی معمولاً قیمت بالاتری دارند. در دسترس بودن برند در بازار داخلی نیز از عوامل مهم است. پشتیبانی فنی و خدمات پس از فروش نیز در انتخاب برند مؤثر است.
سوالات متداول
1. چگونه مواد شیمیایی با کیفیت را تشخیص دهیم؟
مواد شیمیایی با کیفیت معمولاً دارای گواهی آنالیز (COA) هستند که مشخصات دقیق ماده را نشان می دهد. بسته بندی مناسب، برچسب گذاری کامل با ذکر تمام اطلاعات ضروری و تاریخ تولید و انقضا نیز از نشانه های کیفیت هستند. خرید از تأمین کنندگان معتبر و دارای مجوز نیز احتمال دریافت مواد با کیفیت را افزایش می دهد.
2. تفاوت گریدهای مختلف مواد شیمیایی چیست؟
گرید صنعتی معمولاً خلوص 90-99٪ دارد و برای مصارف عمومی صنعتی مناسب است. گرید آزمایشگاهی خلوص 95-99٫9٪ داشته و برای کارهای تحقیقاتی عمومی استفاده می شود. گرید تحلیلی (ACS) مطابق استاندارد های انجمن شیمی آمریکا بوده و خلوص آن معمولاً بالای 99٫5٪ است. گرید های تخصصی مانند HPLC یا GC برای کار های حساس مانند کروماتوگرافی استفاده می شوند.
3. شرایط نگهداری مواد شیمیایی چگونه است؟
مواد شیمیایی باید بر اساس دستور العمل سازنده نگهداری شوند. دمای مناسب (اتاق، یخچال، فریزر)، دوری از نور، رطوبت و اکسیژن برای برخی مواد ضروری است. مواد ناسازگار نباید در مجاورت یکدیگر نگهداری شوند. ظروف نگهداری باید سالم و مناسب باشند.
4. آیا مواد شیمیایی تاریخ انقضا دارند؟
بله، بسیاری از مواد شیمیایی تاریخ انقضا دارند. برخی مواد با گذشت زمان تجزیه میشوند، قدرت خود را از دست میدهند یا خطرناک می شوند. تاریخ انقضا روی بسته بندی درج میشود و باید به آن توجه کرد.
5. روش دفع ایمن مواد شیمیایی چیست؟
دفع مواد شیمیایی باید طبق قوانین محیط زیست انجام شود. مواد قابل بازیافت باید بازیافت شوند. مواد خطرناک باید به شرکتهای مجاز دفع پسماندهای خطرناک سپرده شوند. ریختن مواد شیمیایی در فاضلاب یا محیط زیست غیرقانونی و خطرناک است.
6. چگونه در هزینه خرید مواد شیمیایی صرفهجویی کنیم؟
اولین چیزی که باید به آن توجه داشته باشیم انتخاب گرید مناسب با مشتری است. مقایسه قیمت از چند تأمینکننده هم می تواند مفید باشد. خرید های عمده معمولاً قیمت واحد کمتری دارند.
7. آموزش ایمنی کار با مواد شیمیایی چه ضرورتی دارد؟
اگر کارکنان با خطرات مواد شیمیایی آشنا باشند باعث کاهش حوادث و آسیب های شغلی می شود و نحوه استفاده درست و صحیح باید به کارکنان آموزش داده شود.
توجه: این راهنمای جامع صرفاً جهت اطلاعرسانی تهیه شده است و جایگزین مشاوره با متخصصان مربوطه نمیباشد. برای استفاده از هر ماده شیمیایی، ابتدا برگه اطلاعات ایمنی (SDS) آن را به دقت مطالعه کرده و در صورت نیاز با کارشناسان مربوطه مشورت نمایید.