سدیم ساخارین، به عنوان یکی از قدیمیترین شیرینکننده ی مصنوعی، طی چند دهه گذشته موضوع مناقشات علمی گستردهای بوده است. این مقاله به بررسی سیر تاریخی این مناقشات، دلایل علمی رد فرضیه سرطانزایی، و استدلالهای نهادهای نظارتی معتبر جهانی میپردازد که همگی منجر به حذف برچسب خطر از این ماده و تأیید ایمنی آن برای مصرف عمومی (با رعایت حد مجاز) شدهاند.
یافتهها به وضوح نشان میدهند که مکانیسم ایجاد تومور در مطالعات اولیه مختص گونهی موش و تحت شرایط دوز بسیار بالا بوده و قابل تعمیم به انسان نیست. مار در این مقاله به سوال آیا سدیم ساخارین سرطان زا است؟ که ممکن است همیشه در ذهنتان باشد به صورت کامل پاسخ خواهیم داد.
شیمی مارت واردکننده مستقیم سدیم ساخارین در گریدهای مختلف است جهت خرید بدون واسطه این محصول با کیفیت عالی و قیمت پایین با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
چرا سدیم ساخارین ممنوع شد؟
ساخارین که در سال ۱۹۸۱ ممنوع شد، مدتهاست که به دلیل ایجاد تومورهای مثانه در موشها، سرطانزا تلقی میشود. ساخارین اکنون دیگر ممنوع نیست و بیش از ۱۰۰ کشور در سراسر جهان به طور قانونی ساخارین را به عنوان یک افزودنی شیرینکننده غذا مجاز میدانند۱، وضعیتی که نیاز به توضیح بیشتر دارد.
ساخارین، که ۳۰۰ برابر شیرینتر از شکر است، در بسیاری از غذاها و نوشیدنیها استفاده میشود و در مقایسه با غذاهای شیرینشده غنی از کربوهیدرات و پرکالری، طعم ارگانولپتیک پایدار را با حداقل کالری تضمین میکند. ساخارین ممکن است به طور تجربی در حیوانات سرطانزا باشد، اما واقعیت این است که بسیاری از مولکولهای سرطانزای دیگر از مدتها پیش به طور گسترده در غذاها و نوشیدنیها وجود داشتهاند.
اما اصل اساسی که بر سیاست مربوط به همه سموم – و پیامدهای بیولوژیکی آنها – تأثیر میگذارد این است که اثرات آنها بر بافت حیاتی وابسته به دوز است.
نمونههای فرضی انتخابشده شامل مواد سرطانزا مانند حلال تریکلرواتیلن (موجود در قهوه فوری بدون کافئین)، دیاتیلاستیلبسترول [des (در جگر گاو)]، آمینهای ثانویه – نیتروزآمینها – و بنزوپیرنها (در گوشتهای کبابی)، آفلاتوکسین (در محصولات کشاورزی)، تاننها (در نوشیدنیها، چای و شراب)، تیواوره (در کلم)، زیرالنون (در ذرت)، اتیل کاربامات
(در اکثر محصولات تخمیری از جمله نان، شراب و آبجو)، پاتولین (در آرد، پرتقال و سس سیب) و نیتراتها و نیتریتها (در سبزیجات، گوشت، ماهی، شیر و تخممرغ)2 هستند.
چالشهای پیش رو و بحث
آیا سدیم ساخارین سرطان زا است؟ واقعیت بقا، ارزیابیهای واقعبینانه از دوز-پاسخ برای همه مواد شیمیایی مصرف شده را میطلبد. پوچی عدم در نظر گرفتن روابط دوز-پاسخ، به ویژه با مواد سرطانزا، در اینجا برجسته شده است، با برخی تفاسیر که از دوزهای شناخته شده مواد سرطانزا استخراج شدهاند:
مصرف روزانه ۵۰ میلیون فنجان قهوه فوری بدون کافئین برای برابر شدن با دوز حلال تری کلرواتیلن مورد نیاز برای تشکیل تومور در موشها لازم است.
برای مصرف ۱ میلیگرم des، یک فرد باید ۲۰۰۰۰ پوند جگر گاو از گاوهایی که با این هورمون تغذیه شدهاند، بخورد، و با این حال ۱ میلیگرم des توسط انسان برای پیشگیری و کنترل سرطان پروستات به صورت درمانی استفاده میشود، درمانی که تقریباً هیچ خطر سرطانی ندارد.
برای رسیدن به سطح آستانه N-نیتروزوپیرولیدن که باعث سرطان در موشها میشود، مصرف روزانه حدود ۸۲۰۰۰ پوند بیکن لازم است.
آیا سدیم ساخارین سرطان زا است؟ در مورد ساخارین، انسانها برای رسیدن به دوزهای سرطانزا که باعث سرطان مثانه در موشها میشوند، باید روزانه معادل ۸۰۰ نوشابه رژیمی دوازده اونسی حاوی ساخارین بنوشند. ساخارین در سال ۱۹۸۱ به دلیل ترس از احتمال سرطانزایی ممنوع شد.
به طور تجربی، هیچ اثر مضری بر روی انسان با مصرف ۵ گرم ساخارین روزانه به مدت ۵ ماه مشاهده نشد.
برای ایجاد تومور در موشها، ساخارین به صورت گرم در هر کیلوگرم تجویز میشود، در حالی که ساخارین به عنوان شیرینکننده برای انسان به صورت میلیگرم در هر کیلوگرم تجویز میشود.
در یک رژیم غذایی ۳۰۰۰ کالری در آمریکای شمالی، مصرف روزانه نزدیک به ۰.۵ گرم (۵۰۰ میلیگرم) توسط یک فرد بسیار بعید است.
چرا سدیم ساخارین سرطان زا نیست؟
-
مکانیسم خاص گونهی موش: در موشهای نر، متابولیتهای خاصی از ساخارین در ادرار آنها تشکیل میشود که منجر به ایجاد بلورهای کلسیم فسفات میگردد.
-
آسیب فیزیکی و تکثیر ثانویه: این بلورهای تیز به دیواره مثانه موش آسیب میزنند. بدن برای ترمیم این آسیب مستمر، وارد چرخه دائمی تکثیر سلولی میشود. این تکثیر سلولی غیرعادی و مداوم، در نهایت میتواند منجر به ایجاد تومور شود.
-
تفاوت فیزیولوژیک انسان: این مکانیسم دوگانه (تشکیل بلور + آسیب بافتی) در انسان اتفاق نمیافتد. ترکیب شیمیایی ادرار انسان fundamentally متفاوت است و چنین بلورهایی را تشکیل نمیدهد. حتی اگر چنین بلوری هم تشکیل شود، pH و ترکیبات دیگر ادرار انسان از ایجاد آن آسیب جلوگیری میکند.
بنابراین، سرطان نه به دلیل یک خاصیت ذاتی سرطانزایی ساخارین، بلکه به دلیل یک واکنش فیزیکی-فیزیولوژیک کاملاً خاص در یک گونه جانوری خاص و تحت شرایط دوز بسیار غیرواقعی ایجاد شده بود. این کشف، پایههای علمی ادعای سرطانزایی برای انسان را کاملاً تخریب کرد.
تأییدیه نهادهای نظارتی بینالمللی
با روشن شدن حقایق علمی، نهادهای regulator معتبر جهانی اقدام به بازبینی کامل وضعیت ساخارین کردند:
-
برنامه ملی سمومشناسی آمریکا (NTP): در سال ۲۰۰۰، ساخارین را از لیست گزارش سرطانزایان (Report on Carcinogens) خود حذف کرد.
-
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA): در همان سال (۲۰۰۰)، با استناد به تحقیقات جدید، پیشنهاد خود برای ممنوعیت ساخارین را پس گرفت و قانون الزام استفاده از برچسب هشدار را لغو کرد.
-
سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA): این سازمان پس از یک ارزیابی جامع در سال ۲۰۱۰، ایمنی ساخارین را مجدداً تأیید کرد و اعلام نمود که هیچ شواهدی دال بر سرطانزایی آن برای انسان وجود ندارد.
-
سازمان جهانی بهداشت (WHO) و آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC): IARC ساخارین را از گروه “۲B” (ممکن است برای انسان سرطانزا باشد) به گروه “۳” (این عامل در دسته عوامل غیرقابل طبقهبندی از نظر سرطانزایی برای انسان قرار میگیرد) تنزل داد. این گروه شامل موادی مانند قهوه و تالک پودر است که شواهد کافی برای سرطانزا بودن آنها وجود ندارد.
موارد منع مصرف و ملاحظات
موارد ذکر شدن ربطی به سرطان ندارد.
با وجود ایمنی عمومی، ساخارین میتواند برای دو گروه خاص ایجاد مشکل کند:
۱. افراد با حساسیت به سولفونامید: از آنجایی که ساخارین از نظر شیمیایی به خانواده سولفونامیدها (یک گروه از آنتیبیوتیکها) مرتبط است، افرادی که به این داروها آلرژی شدید دارند، ممکن است به ساخارین نیز واکنش نشان دهند (مانند کهیر، مشکل در تنفس). این یک واکنش آلرژیک است، نه مسمومیت یا سرطان.
۲. بحث میکروبیوم روده: برخی مطالعات جدیدتر (عمدتاً روی حیوانات) نشان دادهاند که شیرینکنندههای مصنوعی ممکن است بر ترکیب باکتریهای روده (میکروبیوم) تأثیر بگذارند. however، این تحقیقات در مراحل初期 هستند و نتایج در مورد انسانها هنوز قطعی نیستند و به معنای “خطرناک” بودن نیستند.
خطرناک بودن سدیم ساخارین!!!!!!
تصور خطرناک بودن سدیم ساخارین یک ادراک قدیمی است که ریشه در مطالعات اولیه با طراحی ضعیف و تفسیر نادرست از دادهها دارد. پیشرفت علم نشان داد که مکانیسم مشاهده شده در موشها به دلیل تفاوتهای فیزیولوژیکی بنیادین، در انسان صادق نیست. بر این اساس، کلیه نهادهای نظارتی معتبر جهانی پس از بررسیهای عمیق و چندباره، ساخارین را به عنوان یک افزودنی غذایی ایمن برای جمعیت عمومی تأیید کردهاند.
ایمنی ساخارین بر سه پایه استوار است:
۱. رد مکانیسم سرطانزایی در انسان.
۲. تأیید صریح نهادهای علمی و نظارتی معتبر.
۳. وجود یک حاشیه ایمنی بسیار بالا بین مصرف معمول و حد مجاز تعیین شده (ADI).
بنابراین، مصرف متعادل ساخارین در چارچوب یک رژیم غذایی متنوع، برای عموم مردم خطری ندارد و میتواند به عنوان یک ابزار مفید برای کاهش مصرف قند و کالری مورد استفاده قرار گیرد
شیمی مارت واردکننده مستقیم سدیم ساخارین در گریدهای مختلف است جهت خرید بدون واسطه این محصول با کیفیت عالی و قیمت پایین با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
مصرف روزانه قابل قبول” (ADI) سدیم ساخارین
حتی برای موادی که کاملاً ایمن تشخیص داده میشوند، نهادهای نظارتی یک حد بسیار محافظهکارانه به نام “مصرف روزانه قابل قبول” (Acceptable Daily Intake – ADI) تعیین میکنند. این مقدار، مقداری از یک ماده است که یک فرد میتواند هر روز به مدت تمام عمر مصرف کند بدون آنکه اثرات نامطلوبی بر سلامتی او مشاهده شود.
-
ADI برای ساخارین: ۵ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است.
-
مثال: برای یک فرد بزرگسال با وزن ۷۰ کیلوگرم، این مقدار برابر با ۳۵۰ میلیگرم ساخارین خالص در روز است.
-
مقایسه با مصرف واقعی: یک بسته معمولی پودر شیرینکننده حاوی حدود ۴۰ میلیگرم ساخارین است. یک قوطی نوشابه رژیمی معمولاً کمتر از ۱۰۰ میلیگرم دارد. بنابراین، یک فرد ۷۰ کیلوگرمی باید حدود ۹ بسته پودر یا ۳.۵ قوطی نوشابه در روز مصرف کند تا به این حد برسد. این مقدار بسیار فراتر از مصرف معمول اکثر افراد است و یک حاشیه ایمنی بسیار گسترده ایجاد میکند.
سخنان پایانی
ما در این مقاله به صورت مفصل به پاسخ آیا سدیم ساخارین سرطان زا است؟ پرداختیم. بیماران دیابتی به ساخارین به عنوان جایگزین قند وابسته هستند و افراد دارای اضافه وزن نیز برای کنترل وزن به ساخارین متکی هستند. سیری ناشی از شیرینکنندههای مصنوعی، کاهش کالری دریافتی را تشویق میکند.
برنامه ملی سمشناسی ایالات متحده و آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان از نتیجهگیری آژانس حفاظت از محیط زیست مبنی بر بیخطر بودن ساخارین «در سطح مصرف انسانی» حمایت میکنند، زیرا پس از ارزیابی بسیاری از غذاهای شیرینشده با ساخارین، هیچ ارتباطی بین ساخارین و سرطان یافت نشد.
سازمان بهداشت جهانی و کمیته علمی مواد غذایی اتحادیه اروپا، ساخارین را در سطح مصرف انسانی بیخطر میدانند. در نتیجه، ساخارین از فهرست مواد خطرناک برای انسان حذف شده است.
کارکنان مراقبتهای بهداشتی باید همیشه هنگام درخواست یا ارائه توصیههای غذایی توسط بیماران، حس واقعیت عملی را به کار گیرند. مصرف غذاهای تازه و فرآوری نشده همیشه بر مصرف مواد غذایی با طعمدهنده یا نگهدارنده مصنوعی ترجیح داده میشود.
میوهها و سبزیجات تازه و منابع پروتئین درجه یک باید یک رژیم غذایی متعادل و سالم را تضمین کنند. اجتناب از مواجهه فوری یا مزمن با هرگونه ماده سرطانزا، در صورت امکان، توصیه خوبی است.